Phần 15: Fitting Putter-Cách để cải thiện điểm số của bạn

Gậy putter là cây gậy quan trọng nhất trong túi của một golfer. Chỉ riêng cây gậy này đã chiếm khoảng 40% số cú đánh của người chơi trên sân, bất kể họ là người mới chơi hay là golfer chuyên nghiệp. Đó là lý do tại sao fitting gậy putter được đề cập sớm trong bài viết này. Đáng tiếc là gậy putter lại là một trong những sản phẩm ít được fitting nhất bởi những người thợ fitting, nếu có. Các golfer thường tự chọn gậy gạt bằng cách chọn một chiếc trong số nhiều chiếc được đặt cạnh một khu green nhân tạo tại cửa hàng chuyên dụng hoặc shop của câu lạc bộ và xem cây gậy nào giúp họ đưa bóng vào lỗ nhiều nhất. Cũng không lạ khi thấy trong nhà của golfer có vài cây gậy gạt từng được sử dụng nhưng bị bỏ xó vì hiệu suất kém trên sân.

Putt là một quy trình rất cá nhân. Từ các gậy gạt thông thường, dài trung bình, khóa tay (armlock), cán dài, đầu gậy kiểu lưỡi (blade) hoặc kiểu mallet, tay cầm nhỏ hay lớn, và cả cách cầm, tư thế, và dáng đứng của người chơi, bạn có thể gặp đủ kiểu. Nhưng một điều chắc chắn: cách nhanh nhất để giảm điểm số của người chơi có thể bắt đầu từ việc fitting gậy gạt. Hãy cùng bắt đầu và thấy nhiều cú putt thành công hơn!

Bắt đầu quy trình fitting gậy putter

Bạn sẽ tiến hành fitting ở đâu và như thế nào?

Một trong những yếu tố quan trọng là bạn sẽ fitting gậy putter ở đâu? Một số cửa hàng hoạt động trong môi trường bán lẻ, nơi khách hàng chỉ có thể putt trên thảm hoặc vào một khu putting green nhân tạo, điều này có thể không phản ánh chính xác tốc độ của mặt green thật. Hoặc, người thợ fitting có thể tiếp cận một khu tập putt tại sân golf hoặc sân tập địa phương mà không tạo ra xung đột lợi ích với chủ sân? Bạn sẽ dựa vào mắt và tai của mình để fitting cho golfer, hay sẽ sử dụng các thiết bị fitting putt di động hiện đại để thu thập thông tin chính xác và phân tích cú đánh? Cuối cùng, việc fitting có thể được thực hiện qua điện thoại hoặc internet dưới dạng giao dịch trực tuyến hoặc quà tặng bất ngờ cho ai đó. Trong mọi tình huống, cách thức thực hiện fitting sẽ khác nhau.

Phỏng vấn cá nhân và kiểm tra thông số kỹ thuật

Trừ khi golfer hoàn toàn mới chơi, tôi khuyên khách hàng mang theo gậy gạt hiện tại của họ để bạn có thể thu thập thông tin về tất cả các thông số kỹ thuật, cũng như sử dụng nó làm tiêu chuẩn so sánh với các gậy khác mà bạn có thể yêu cầu khách hàng thử hoặc điều chỉnh sao cho phù hợp hơn. Trước khi khách hàng bắt đầu putt, đây là thời điểm để thực hiện cuộc phỏng vấn cá nhân. Để xem lại quy trình phỏng vấn cá nhân và danh sách các câu hỏi có thể hỏi, vui lòng tham khảo phần 3.

Có những trường hợp, nếu khách hàng mang đến một cây gậy putter tay phải, không có nghĩa là họ sẽ luôn cần một cây gậy putter tay phải. Dù hiếm, nhưng tôi đã gặp những người chơi putt tốt hơn khi dùng tay đối diện. Đối với những người mới chơi golf, bạn có thể cần hỏi hoặc kiểm tra xem họ thuận tay nào bằng cách cho họ putt vài quả bóng. Lý do chính để hỏi về tay thuận là nếu họ thuận tay trái, sẽ có ít lựa chọn hơn cho họ.

Hãy chắc chắn hỏi về xu hướng putt của họ hoặc cách bóng di chuyển, chẳng hạn như bóng đi quá dài, quá ngắn, lệch trái hoặc lệch phải so với mục tiêu. Có thể một trong những câu trả lời này sẽ gợi ý cho bạn về điều cần tập trung, điều này sẽ giúp quy trình fitting gậy gạt diễn ra suôn sẻ hơn.

Nếu họ có sở thích cụ thể, chẳng hạn như “Tôi muốn thử gậy khóa tay (armlock) mà tôi đã thấy trên TV,” điều này có thể thu hẹp một số lựa chọn và giúp bạn tập trung hơn vào các yếu tố fitting khác nếu khách hàng khăng khăng chọn một đầu gậy hoặc phong cách cụ thể. Hãy ghi chú kỹ lưỡng và bắt đầu.

Cách fitting gậy putter trong thế giới ngày nay

Căn chỉnh gậy gạt (Putter Alignment)

Nguyên nhân lớn nhất gây ra những cú putt trượt lỗ là gì? Đó là căn chỉnh và vị trí bóng trong tư thế đứng. Gậy nào khác trong túi của bạn có các hướng dẫn căn chỉnh phức tạp để giúp bạn? Chắc chắn bạn sẽ không thấy điều này trên gậy driver ngoại trừ một dấu chấm hoặc ký hiệu căn chỉnh nhỏ trên đỉnh. Để làm rõ vấn đề này, bạn đang putt một quả bóng có kích thước chưa đến một nửa (1,68 inch) so với kích thước của lỗ golf tiêu chuẩn (4,25 inch), nhưng chỉ một cú putt thẳng 10 foot có thể khiến một người trưởng thành run lên. Một sai lệch 1° về một hướng sẽ là sự khác biệt giữa việc đưa bóng vào lỗ hay hoàn toàn bỏ lỡ từ khoảng cách 10 foot. Đây là lý do tại sao một cây gậy gạt được fitting đúng cách có thể tạo sự tự tin khi putt, vì người chơi có thể tin tưởng vào tư thế chuẩn bị của mình.

Chiều dài gậy putter (và góc lie)

Bất kể hình dạng, vật liệu, hay cấu trúc của đầu gậy như thế nào, người chơi phải tìm ra chiều dài cảm thấy tự nhiên và thoải mái, vì một công cụ phù hợp là cần thiết cho công việc! Trên hình minh họa là tư thế putt thông thường, với cột sống của người chơi nghiêng khoảng 40 độ, tay buông thõng xuống và khuỷu tay hơi cong vào trong sao cho mắt của người chơi nằm trên bóng một cách thoải mái.

Chiều dài gậy gạt được đo dọc theo trục từ đường thẳng mặt đất đến mép trên của tay cầm khi ở góc lie chuẩn, với phần trung tâm của đế gậy tiếp xúc với mặt đất. Bất kỳ thay đổi nào về chiều dài hoặc góc lie đều có thể làm cho mắt người chơi quá lệch vào bên trong (quá dài/quá thấp) hoặc quá lệch ra bên ngoài bóng (quá ngắn/quá thẳng đứng), mà không thay đổi tư thế cột sống và tay, điều này có thể tạo ra sự không thoải mái. Hãy nhớ, chúng ta muốn điều chỉnh gậy gạt theo người chơi chứ không phải ngược lại.

Điều này quan trọng vì nó liên quan trực tiếp đến việc người chơi ngắm mục tiêu ở đâu. Khi mắt lệch vào trong hoặc ra ngoài đường ngắm bóng, cảm giác về hướng của người chơi có thể bị sai lệch. Nếu mắt lệch vào trong, mục tiêu có thể xuất hiện lệch về bên phải và dẫn đến cú đẩy. Ngược lại, nếu mắt lệch ra ngoài, mục tiêu có thể xuất hiện lệch sang trái và dẫn đến cú kéo. Không chỉ ảnh hưởng đến việc ngắm, mà còn ảnh hưởng đến cân bằng. Trọng lượng dồn quá nhiều vào gót chân hoặc ngón chân có thể gây ra những cú đánh không chính xác vào đầu gậy hoặc mũi gậy.

Bạn có thể tự hỏi tại sao các nhà sản xuất gậy gạt không sản xuất gậy gạt giống như một cây gậy croquet, để bạn có thể nhìn xuống và đánh bóng bằng cú putt “con lắc” như cú putt dài hay cú putt bên hông. Trước hết, có một số quy định thiết kế trong Luật Golf. Hiện tại, USGA (Hiệp hội Golf Hoa Kỳ) không quy định chiều dài tối đa của gậy gạt, nhưng có quy định chiều dài tối thiểu là 18 inch để được coi là hợp lệ. Góc lie (B) cũng phải lệch khỏi phương thẳng đứng ít nhất 10°. Điều này có nghĩa là phần trên của trục gậy không được vuông góc với mặt đất. Dù điều này không ngăn cản người chơi sử dụng gậy gạt với trục gậy lệch ít hơn 10° so với phương thẳng đứng, các quy định được đặt ra để tránh việc các nhà sản xuất hỗ trợ người chơi đặt trục gậy trong phạm vi 10° so với phương thẳng đứng thông qua thiết kế của gậy.

Việc fitting chiều dài gậy phù hợp khá đơn giản, và với việc sử dụng các công cụ fitting gậy gạt có khả năng điều chỉnh chiều dài (có thể xoay để tạo ra các góc lie khác nhau), điều này loại bỏ được sự phỏng đoán về chiều dài gậy mà người chơi cần.

Khi cho người chơi định vị bóng bằng cách sử dụng công cụ fitting có khả năng thay đổi độ dài hoặc bằng một số gậy gạt có chiều dài khác nhau, có thể xác định được cây gậy nào mang lại cảm giác thoải mái nhất, đồng thời xác định được cây gậy nào đặt mắt của người chơi thẳng hàng trên bóng. Một tấm gương hoặc thiết bị khác như đĩa CD đặt dưới bóng có thể rất hữu ích khi kiểm tra xem mắt của người chơi có thật sự nằm thẳng trên bóng hay không.

Chiều dài phổ biến nhất của gậy gạt thông thường là từ 33 đến 35 inch, gậy không neo (non-anchored) với trọng lượng cân bằng từ 36 đến 38 inch, gậy khóa tay (arm lock) từ 39 đến 42 inch, gậy bụng (belly putter) từ 41 đến 43 inch, và gậy dài dạng cán chổi (broomstick putter) từ 45 đến 50 inch. Một điều về fitting chiều dài gậy gạt là nó không luôn phụ thuộc vào chiều cao của người chơi. Mọi thứ đều liên quan đến cảm giác thoải mái và tư thế. Một golfer cao 6’3” (190 cm) có thể thích một cây gậy dài 32 inch vì cánh tay của họ buông thẳng xuống. Bạn có thể gặp một golfer cao 5’8” (173 cm) nhưng lại putt tốt nhất với gậy thông thường dài 35 inch vì khuỷu tay của họ duỗi thẳng ra ngoài. Đó là những sở thích cá nhân.

Gậy putter có chiều dài không thông thường

Gậy bụng (Belly Putters)

Đối với những golfer gặp khó khăn với cú putt của mình, một cây gậy bụng có thể là lựa chọn tuyệt vời để lấy lại sự tự tin trong trò chơi. Đây là lý do tại sao. Một số golfer không giữ tay ổn định trong quá trình putt. Có người còn cho rằng họ bị quá “cổ tay” hoặc “dùng tay” nhiều. Với phần đuôi của gậy neo vào bụng, khả năng tay đẩy hoặc kéo gậy gạt ra khỏi đường thẳng sẽ giảm đi. Đúng là gậy bụng cũng có thể được sử dụng mà không cần neo vào cơ thể, nhưng điều đó có thể không ổn định bằng.

Cú đánh với gậy bụng không khác gì cú đánh với gậy gạt thông thường. Hình bên trái là gậy gạt thông thường, và hình bên phải là tư thế với gậy bụng. Bạn giữ tư thế, cách đứng và cách cầm gậy bình thường. Mặc dù bạn có thể nghe các huấn luyện viên nói rằng bạn nên nghiêng người tại eo một góc 45 độ để putt, nhưng đó chỉ là ước lượng. Người đàn ông này nghiêng eo với góc 42 độ. Điều này được thiết kế để tạo cảm giác thoải mái, cân bằng và giúp mắt anh ta thẳng trên bóng.

Nếu gậy gạt quá dài, điều này sẽ buộc người chơi phải thay đổi tư thế và đứng thẳng hơn khi vào vị trí đánh. Nếu không, đầu gậy sẽ bị đẩy xa khỏi cơ thể hơn, vì không có chỗ nào khác để đặt gậy khi nó được neo vào cơ thể. Nếu gậy bụng quá ngắn, nó sẽ không chạm đất nếu golfer không cúi người nhiều hơn từ eo, hoặc không được neo chặt.

Đây là một góc nhìn từ một quan điểm khác. Chúng ta có thể thấy phần cuối của gậy gạt được neo vào bụng và cách tay cầm gậy vẫn như bình thường. Sự khác biệt là khoảng trống giữa cuối tay cầm và bụng của người chơi khi sử dụng gậy gạt thông thường giờ được lấp đầy bởi phần kéo dài của trục gậy và tay cầm.

Bao nhiêu? Nếu bạn xét rằng một gậy gạt thông thường trên thị trường có chiều dài 33, 34 hoặc 35 inch, thì hầu hết các gậy bụng có sẵn trên thị trường dài hơn khoảng 8 inch. Nhưng hãy nhớ rằng không phải ai cũng có chiều dài cánh tay hoặc kích thước bụng giống nhau, nên không phải lúc nào cũng tự động cộng thêm 8 inch. Nếu không neo vào cơ thể, chiều dài sẽ ngắn hơn khoảng 1 inch.

Hãy để người chơi thiết lập tư thế với gậy gạt thông thường của họ và đo khoảng cách từ cuối tay cầm đến bụng dọc theo cùng trục với trục gậy. Điều này sẽ cho bạn một cái nhìn rõ ràng về việc cần kéo dài gậy bụng bao nhiêu cho phù hợp.

Gậy putter dài dạng cán chổi (Broomstick Putters)

Gậy gạt dài hoặc “gậy cán chổi” được thiết kế có chiều dài khoảng 45 đến 50 inch và ban đầu được dự định để phần cuối của tay cầm cũng được neo vào cơ thể, nhưng lần này là vào xương ức, yết hầu, hoặc cằm của người chơi. Mỗi vị trí neo khác nhau sẽ ảnh hưởng đến chiều dài cuối cùng cần thiết.

Kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2016, khi USGA và R&A cấm việc neo gậy gạt vào cơ thể, những người sử dụng gậy gạt dài và gậy bụng đã bắt đầu tìm những cách mới để thực hiện cú putt dễ dàng và không gây căng thẳng. Sau lệnh cấm của USGA về việc neo gậy, gậy cán chổi chưa bao giờ hoàn toàn biến mất. Những người dùng lâu năm như Bernard Langer đã thích nghi mà không cần neo vào cơ thể, như nhiều người khác. Gậy gạt dài được thiết kế để giúp chữa chứng “yips”, một trạng thái căng thẳng thần kinh khiến người chơi mất khả năng điều khiển các kỹ năng vận động tinh tế khi gạt bóng.

Thông thường, đầu gậy của gậy dài cần phải nặng hơn nhiều so với gậy thông thường để tạo ra chuyển động như con lắc sử dụng với loại gậy này. Đây không chỉ là một trong những lý do chúng ta cần một đầu gậy gạt chuyên dụng, như sẽ được đề cập sau khi nói về trọng lượng, mà còn là lý do tại sao không thể đơn giản chỉ kéo dài gậy gạt thông thường vì chúng ta cũng phải chú ý đến việc tạo ra góc lie phù hợp. Một lần nữa, việc fitting chiều dài tốt nhất được thực hiện bằng cách sử dụng gậy fitting có khả năng điều chỉnh.

Gậy putter Arm Lock

Một kỹ thuật putt khác được áp dụng sau khi lệnh cấm neo gậy được ban hành là “arm lock”. Đây là khi tay cầm gậy tựa (hoặc khóa) vào cẳng tay trái (đối với golfer thuận tay phải) trong suốt cú đánh. Lợi ích của kỹ thuật này là giúp giảm thiểu chuyển động của cổ tay và cho phép bạn xoay vai nhiều hơn.

Phong cách arm-lock cũng tạo ra một độ nghiêng tự nhiên về phía trước hoặc đặt tay bạn trước bóng khi tiếp xúc. Giống như gậy broomstick, không phải bất kỳ đầu gậy nào cũng có thể trở thành gậy arm-lock. Những gậy này thường nặng hơn gậy gạt thông thường, nhưng nhẹ hơn gậy broomstick. Chúng cũng yêu cầu thêm độ loft để có thể hoạt động hiệu quả.

Gậy gạt cân bằng đối trọng (Counterbalanced Putters)

Một xu hướng khác và cũng là một lựa chọn thay thế cho gậy bụng là gậy gạt cân bằng đối trọng (hoặc gậy gạt có đối trọng), chúng ta sẽ nói về điều này sau. Những gậy này thường có chiều dài nằm giữa gậy gạt tiêu chuẩn và gậy bụng, trung bình khoảng 38 inch. Phần cuối của tay cầm dừng lại ngắn hơn so với bụng (không neo vào cơ thể), nhưng golfer vẫn cầm gậy giống như cách họ sử dụng gậy gạt thông thường, để khoảng 3 inch của tay cầm kéo dài vượt qua cổ tay.

Mục đích của trọng lượng bổ sung (từ tay cầm dài và nặng hơn và/hoặc một đối trọng bổ sung) là để giúp cân bằng với trọng lượng của đầu gậy, khuyến khích một cú đánh kiểu con lắc, và giảm sự di chuyển của cổ tay.

Mẹo lắp ráp chiều dài gậy putter (Putter Length Assembly Tip)

Gậy gạt thường là những sản phẩm được mua theo cảm hứng. Để tăng doanh số bán hàng, người thợ làm gậy có thể lắp ráp trước bằng cách chỉ cần dán đầu gậy vào trục gậy bằng keo epoxy và căn chỉnh các đoạn uốn đặc biệt trong trục gậy (nếu có). Tuy nhiên, đừng cắt phần cuối của trục cho đến khi tìm được chiều dài chính xác trong quá trình fitting. Người chơi có thể nắm tay xuống dọc trục gậy và putt như bình thường (miễn là gậy không quá dài và không chạm vào người chơi) cho đến khi cảm thấy thoải mái. Thợ fitting có thể đánh dấu ngay trên tay trên của người chơi, cắt trục gậy và lắp tay cầm mà người chơi đã chọn. Đối với gậy gạt dài hơn, thợ fitting có thể cắt bớt một chút ở phần cuối trục cho đến khi tìm được chiều dài cuối cùng. Tất cả những việc này có thể được thực hiện khi khách hàng đang chờ, giúp loại bỏ thời gian chờ keo epoxy khô và tạo ra sự hài lòng cho khách hàng khi họ có thể ra về với một cây gậy gạt mới được fitting tùy chỉnh.

Góc lie của gậy putter (Putter Lie Angle)

Việc chọn góc lie chính xác là rất quan trọng từ góc độ định hướng, nhưng không vì những lý do tương tự như khi bạn chọn gậy sắt hoặc gậy wedge. Việc thử nghiệm để tìm góc lie chính xác giúp định vị đôi mắt của người chơi trên đường ngắm bóng, như đã đề cập trước đó. Khi nghĩ về điều này, đối với hầu hết các golfer, việc đặt đế gậy nằm ngang là dễ dàng hơn nhiều so với việc đặt mũi gậy hoặc gót gậy cách mặt đất.

Tuy nhiên, nếu góc lie không hoàn toàn chính xác, nó sẽ không ảnh hưởng quá nhiều đến hướng bóng. Một ví dụ nổi bật là cựu golfer PGA Tour Isao Aoki, người luôn giữ mũi gậy Bullseye của mình cách mặt đất ít nhất 1 inch khi vào tư thế. Lý do là do độ loft, như sẽ được thảo luận sau, không đủ lớn để tạo ra góc lệch đáng kể khi mặt gậy vuông góc. Hãy nhớ rằng, chỉ khi góc mặt gậy đóng (hook) hoặc mở (slice) tại thời điểm tiếp xúc bóng mới tạo ra xoáy ngang.

Trong bảng, bạn sẽ thấy một kịch bản mà mặt gậy vuông góc và góc lie quá thẳng đứng hoặc quá thấp đi 6° và chúng ta đang cố gắng thực hiện một cú putt dài 10 foot. Nếu độ loft là bằng 0, lỗi cũng sẽ bằng 0. Khi độ loft tăng lên đến 6° (độ loft tối đa mà bạn có thể thấy), độ lệch chỉ là 1.3 inch sang trái hoặc phải và không đủ để làm bóng lệch khỏi lỗ golf rộng 4.25 inch. Hình minh họa cho thấy kịch bản với độ loft là 3°, mức độ loft bình thường.

Điều chỉnh góc lie của gậy gạt (Putter Lie Adjustment)

Gậy gạt được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau, và hầu hết trong số đó là những kim loại mềm nhất được sử dụng trong sản xuất gậy golf. Những vật liệu phổ biến bao gồm nhiều loại thép không gỉ và thép cacbon, kẽm, đồng thau, đồng mangan và đồng beryllium, để kể tên một số vật liệu thông dụng. Gậy làm từ kẽm, do được đúc khuôn, không thể điều chỉnh được. Cấu trúc của chúng sẽ dễ bị gãy dưới áp lực của việc uốn cong. Các vật liệu hiếm như đồng beryllium có xu hướng hơi giòn và chỉ nên được điều chỉnh bởi những người có kinh nghiệm, nếu cần thiết. Không chỉ cổ gậy của nhiều gậy gạt có thể được điều chỉnh về góc lie (và loft), mà trục gậy cũng có thể được điều chỉnh bằng thanh uốn cong chuyên dụng. Để uốn trục gậy, cần phải dán trục gậy vào đầu gậy bằng keo epoxy. Các máy uốn gậy gạt đặc biệt có sẵn trên thị trường để kẹp chắc chắn, căn chỉnh đúng vị trí và đo tất cả các góc.

Có những giới hạn đối với việc uốn cong mà thợ fitting cần phải lưu ý. Phạm vi góc lie tiêu chuẩn là 70-72° đối với gậy gạt thông thường. Trong khi một số gậy gạt có ổ cắm 90° cho trục gậy để lắp vào hoặc một cọc để trục gậy bao quanh, chúng được thiết kế cho một trục có uốn cong đơn (chỉ lie) hoặc uốn cong kép phức hợp (lie + offset) để tạo ra các góc lie bình thường. Vật liệu của đầu gậy và trục gậy có thể uốn được chỉ có thể uốn an toàn từ 2 đến 3 độ so với góc lie ban đầu của chúng. Tuy nhiên, ít có vật liệu nào có khả năng uốn cong gần với mức độ yêu cầu cho một gậy dài (79°).

Cấu hình cổ gậy (Hosel Configuration)

Một tính năng thiết kế khác của đầu gậy có trách nhiệm với việc căn chỉnh trước và sau khi đánh bóng là cấu hình cổ gậy. Cấu hình cổ gậy có thể được chia thành hai loại: loại cổ gậy và vị trí trục gậy. Chúng ta sẽ đầu tiên minh họa bằng cách sử dụng trục thẳng, nhưng thông tin này cũng áp dụng cho các gậy gạt có trục uốn cong.

Nếu bạn đọc tài liệu sản phẩm của các nhà sản xuất gậy gạt, bạn sẽ thấy có nhiều loại cổ gậy. Chúng có thể được liệt kê như cổ gậy thẳng kiểu plumber, cổ gậy plumber có góc nghiêng, cổ gậy kiểu slant, cổ gậy kiểu gooseneck, cổ gậy cong, cổ dài, cổ ngắn, cọc dài, cọc ngắn, v.v. Nếu bạn chưa biết về thuật ngữ “tang,” nó còn được gọi là “spud” hoặc cọc nơi trục gậy lắp vào và không nên nhầm lẫn với đồ uống vị cam mà các phi hành gia tiêu thụ. Ngay cả phần nơi trục gậy gắn vào (barrel) cũng có thể dài hoặc ngắn.

Các kiểu cổ gậy gạt (Putter Hosel Styles)

Khi chúng ta nói về các kiểu cổ gậy, chúng ta thực sự muốn tập trung vào offset (độ lệch), bất kể đó là gậy gạt có cổ ngắn, trục thẳng, hoặc cổ ngắn dạng thùng thẳng / cong. Offset là khoảng cách từ mép trước của trục gậy (thay vì cổ gậy như với gậy sắt) đến mép trước nhất của mặt gậy. Với nhiều gậy gạt có trục lắp phủ ngoài hoặc trục cong không có cổ gậy, dễ dàng hơn để sử dụng mép trước của trục gậy làm điểm tham chiếu.

Hầu hết các gậy gạt có cổ kiểu plumber có full offset (độ lệch hoàn toàn). Nếu bạn nhìn vào sơ đồ, đường chấm chấm đại diện cho mép trước của trục gậy. Khoảng cách giữa nó và mép trước của mặt gậy xấp xỉ bằng đường kính của đầu trục gậy. Các gậy gạt có cổ kiểu slant neck hoặc curved neck cũng có thể có full offset nếu có đủ độ nghiêng hoặc độ cong tại mép trước của mặt gậy.

Half offset (độ lệch một nửa) là khoảng cách bằng một nửa đường kính của đầu trục thông thường hoặc khoảng 0.185 inch từ mép trước của trục gậy đến mép trước của mặt gậy. Các gậy gạt có cổ kiểu slant neck, curved neck, và một số gậy gạt có trục cong kép cũng có thể thuộc loại này.

Tiếp theo là gậy không có offset, tức là không có độ lệch. Đây là trường hợp mà mép trước của trục gậy thẳng hàng với mép trước nhất của mặt gậy.

Cuối cùng, có một lựa chọn khác cần giải thích, đó là gậy gạt mặt gậy hướng về phía trước. Những loại gậy này ít phổ biến hơn, nhưng vẫn tồn tại, thường là với các gậy có ổ cắm vào đầu gậy hoặc cọc/cổ gậy (tang) lắp trục bên ngoài. Trong những trường hợp này, điều này có thể phụ thuộc vào loại trục mà người thợ làm gậy chọn sử dụng.

Giả sử ổ cắm hoặc cọc được đặt ở góc lie 70-72°, giống như gậy gạt thông thường. Chúng có thể chấp nhận một trục thẳng (như hình bên phải) hoặc trục có offset (hình bên trái). Tùy thuộc vào vị trí của ổ cắm hoặc cọc so với mặt gậy, điều này có thể khiến mép trước của phần trên trục gậy (phần trên của đoạn uốn cong trên trục cong) nằm sau mép trước của mặt gậy. Sử dụng trục thẳng chắc chắn sẽ làm cho mặt gậy hướng về phía trước.

Nếu ổ cắm hoặc cọc được đặt ở góc lie 90°, chúng có thể chấp nhận trục có uốn cong đơn (hình bên phải) hoặc trục có uốn cong kép phức hợp (compound double bend) để tạo ra độ lệch offset cộng với góc lie (hình bên trái). Uốn cong đơn chắc chắn sẽ tạo ra thiết kế mặt gậy hướng về phía trước. Trong một số trường hợp, khi ổ cắm hoặc cọc được đặt đủ xa về phía sau, nó cũng có thể tạo ra một cây gậy gạt với offset âm hoặc thiết kế mặt gậy hướng về phía trước. Chúng ta sẽ sớm tìm hiểu tầm quan trọng của cấu hình cổ gậy.

Vị trí trục gậy của gậy putter (Putter Shaft Axis Location)

Tiếp theo, hãy tập trung vào vị trí trục gậy. Hãy hỏi bất kỳ golfer nào về hình dáng của gậy gạt có trục ở giữa (center-shafted) hoặc trục ở gót (heel-shafted). Hầu hết sẽ hiểu rằng gậy có trục ở giữa phải có trục gậy gắn vào giữa đầu gậy và gậy có trục ở gót là gậy có trục gậy gắn vào đầu gậy ở khu vực gót, như hai hình ảnh đầu tiên trong sơ đồ bên dưới. Mặc dù đó là cách hiểu chung, chúng ta cũng phải xem xét kỹ độ dài của cổ gậy và bất kỳ độ nghiêng hay cong nào của cổ gậy hoặc trục để có cái nhìn tổng quan chính xác.

Hãy nhìn vào hàng dưới cùng của các đầu gậy trong cùng sơ đồ. Các đường chấm chấm đại diện cho giữa mặt gậy cả theo chiều dọc và chiều ngang. Mỗi đầu gậy này có cổ gậy kiểu plumber tiêu chuẩn, nhưng được gắn ở các vị trí khác nhau trên đầu gậy. Trong hình bên phải, cổ gậy được đặt ở vị trí gần gót nhất trên mặt gậy. Đường chéo mà bạn thấy là trục của gậy, đi qua về phía gót của mặt gậy.

Trong hình ở giữa, cổ gậy đã được dịch chuyển về phía mũi gậy 0.3 inch. Điều này cho phép trục của gậy di chuyển gần hơn về phía trung tâm của mặt gậy. Trong ví dụ của chúng ta, nếu chúng ta tiếp tục dịch chuyển cổ gậy thêm 0.3 inch nữa, trục của gậy có thể đi qua trung tâm của mặt gậy. Một số người có thể gọi đây là gậy gạt có trục ở giữa (center-shafted), mặc dù cổ gậy không nằm ở trung tâm của mặt gậy.

Nếu gậy gạt không có cổ gậy nào, chúng ta sẽ sử dụng phần trên của trục gậy phía trên bất kỳ đoạn cong nào phía dưới. Nếu trục gậy ở phần trên giao với trung tâm của mặt gậy, nó được coi là gậy có trục ở giữa. Nếu trục gậy nằm xa hơn về phía sau, nó có thể được coi là gậy có trục ở gót (heel-shafted) hoặc trục ở giữa (mid-shafted).

Độ dài cổ gậy cũng đóng vai trò quan trọng. Hai cổ gậy (cổ ngắn và cổ dài) được chồng lên nhau để bạn có thể thấy rằng cổ dài cho phép trục gậy đi qua trung tâm của mặt gậy. Tuy nhiên, gậy có cổ ngắn lại có trục gậy đi về phía gót của trọng tâm mặt gậy mặc dù cổ gậy nằm ở cùng vị trí. USGA cũng có quy định liên quan đến độ dài của cổ gậy, nó không được vượt quá 5 inch từ đỉnh cổ gậy hoặc ổ cắm đến đế gậy.

Toe Hang của gậy gạt (Putter Toe Hang)

Có mối quan hệ giữa cấu hình cổ gậy và vị trí trục gậy của gậy gạt. Điều này liên quan đến việc căn chỉnh mặt gậy, không chỉ khi đặt gậy (address), tức là căn chỉnh với mục tiêu, mà còn khi tiếp xúc với bóng. Bạn có thể đã nghe đến thuật ngữ “putter toe hang” hoặc đôi khi gọi là “putter toe flow.” Đây là sự biểu hiện của vị trí mặt gậy khi gậy gạt được cân bằng trên ngón tay của bạn (hoặc vật thể khác) và được xoay tự do theo trục của trục gậy. Toe hang tương ứng với góc trọng lực (gravity angle) được đề cập trong nhiều chương khác. Tuy nhiên, nó là lượng được trừ từ 90 độ (ví dụ: góc trọng lực 20° sẽ có toe hang là 70°).

Cấu hình cổ gậy liên quan đến trọng tâm của đầu gậy có ảnh hưởng rõ rệt đến việc gậy gạt có được cân bằng mặt gậy (face balanced) hay không, hoặc nếu có toe hang thì là bao nhiêu. Ngoài ra, toe hang của gậy gạt nên được điều chỉnh dựa trên đường đi của cú đánh của golfer để đạt được kết quả chính xác nhất.

Hãy cùng xem nhanh điều gì tạo ra toe hang hay còn gọi là góc trọng lực. Trước tiên, chúng ta cần hai kích thước. Kích thước đầu tiên, được gán nhãn A trong sơ đồ, là khoảng cách trọng tâm (CG offset) của đầu gậy từ trục trung tâm của trục gậy theo hướng từ gót đến mũi gậy. Kích thước còn lại là B, hay khoảng cách trọng tâm từ trục trung tâm của trục gậy theo hướng từ mặt gậy ra sau.

Nếu A trong ví dụ của chúng ta là 0.29 inch và B là 0.66 inch, thì toe sẽ treo ở góc 23.7°. Đây đơn giản là kết quả của arc-tangent của tỷ lệ A/B. Bằng cách di chuyển vị trí của cổ gậy gần với trung tâm của mặt gậy hoặc về phía gót, hoặc tiến về phía trước hoặc sau, chúng ta có thể điều chỉnh góc trọng lực. Để làm cho gậy gạt cân bằng mặt gậy, trục của gậy sẽ đi qua trọng tâm trong mặt phẳng A hoặc B, hoặc cả hai. Trong trường hợp hiếm hoi, nếu trục A vượt qua bên mũi của trọng tâm, điều này sẽ tạo ra gậy gạt có heel hang (tức là gót gậy treo).

Khám phá ba đường đi của cú putt (Examining the Three Putting Paths)

Có ba phân loại cơ bản để mô tả đường đi của gậy gạt. Chúng thường được gọi là cú đánh thẳng lùi – thẳng tiến, cú đánh theo cung nhẹ, và cú đánh theo cung rõ rệt. Mỗi loại cú đánh này sẽ phù hợp với mức độ toe hang khác nhau để đạt được kết quả tốt nhất.

Năm này qua năm khác, gậy gạt kiểu Anser (Ping) (gậy gạt có trọng lượng gót-mũi, cổ gậy kiểu plumber) đã chứng minh được giá trị của mình và trở thành kiểu gậy gạt bán chạy nhất. Toe hang trên loại gậy gạt này thường dao động khoảng 35°, và trùng hợp thay, hầu hết các golfer đều có cú đánh theo cung nhẹ (mũi tên trắng) như trong hình ở khung giữa. Điều này có thể được gọi là cú swing kiểu “cổng mở-cổng đóng”, “inside-square-inside”, v.v. Cơ bản là, khi gậy di chuyển về phía sau trong cú đánh backswing, nó đi vào bên trong và mở ra. Gậy gạt quay trở lại theo cùng đường đó và tại một thời điểm chính xác, mặt gậy vuông góc (hy vọng là vào lúc tiếp xúc bóng) trước khi quay trở lại đường bên trong và mặt gậy đóng lại trong quá trình follow-through.

Các golfer có cú đánh với cung rõ rệt hoặc cú đánh “inside-square-inside” nhấn mạnh hơn thường ưa thích gậy gạt có trục ở gót, loại gậy này có toe hang lớn (60° hoặc hơn). Hãy nhìn vào sơ đồ bên phải một lúc. Chúng ta có thể thấy góc lie dọc theo trục gậy là 72°. Tuy nhiên, đây không phải là điểm mà chúng ta đang ngắm, giống như khi gậy gạt có trục ở giữa. Trung tâm của mặt gậy cách xa cơ thể golfer hơn (trong trường hợp này là 1 inch) so với trục gậy. Một mặt phẳng swing thấp hơn (70.5°) là cần thiết để chạm bóng, và điều này sẽ tự nhiên tạo ra một đường đi có cung rõ rệt hơn so với khi gậy gạt ở vị trí thẳng đứng hơn.

Gậy gạt có toe hang 0° hoặc gần như cân bằng mặt gậy (toe hang 5-20°) được khuyến nghị cho những golfer có đường đi cú putt thẳng lùi – thẳng tiến. Đây là trường hợp mà mặt gậy có thể giữ “vuông góc” hoặc gần vuông góc hơn so với cú đánh theo đường cung nhẹ.

Hãy tưởng tượng một cú đánh với gậy gạt dài dạng broomstick. Hầu hết các gậy gạt dài thương mại đều có trục ở giữa và cân bằng mặt gậy. Góc lie của chúng thẳng hơn nhiều (79°), kết hợp với chiều dài lắp ráp dài hơn (48 inch), có nghĩa là bóng có thể chỉ cách điểm neo trên cơ thể 9 inch.

Trong sơ đồ có góc nhìn từ phía bên và nhìn từ trên xuống để minh họa điều này. Để so sánh, một gậy gạt bình thường dài 34 inch với góc lie 71° có thể có trung tâm mặt gậy cách điểm cuối tay cầm khoảng 11-12 inch theo phương ngang, tùy thuộc vào vị trí trục gậy như đã thấy ở trên. Nếu người chơi giữ gậy gạt với trục gậy ở góc 90° và tạo ra chuyển động như con lắc, mặt gậy sẽ giữ vuông góc khi di chuyển qua lại vì đầu gậy nằm ngay dưới phần cuối tay cầm mà không tính đến bất kỳ xoay cổ tay nào. Ngược lại, nếu gậy gạt được giữ song song với mặt đất và quay quanh trục cột sống, một đường đi có cung lớn sẽ xuất hiện.

Như bạn thấy, đường cung thay đổi tùy thuộc vào khoảng cách chúng ta đứng so với bóng và một phần điều đó phụ thuộc vào chiều dài, góc lie, và vị trí trục gậy.

Hosel Offset của gậy gạt (Putter Hosel Offset)

Hãy thêm một yếu tố nữa vào bức tranh tổng thể – hosel offset. Vào năm 2011, Hireko đã phát triển một cây gậy gạt trong dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) để kiểm tra không chỉ hướng bóng do vị trí trục gậy, mà còn kiểm tra offset. Gậy gạt Dynacraft SPOT, như nó đã trở nên nổi tiếng, có sẵn với 3 cấu hình cổ gậy khác nhau. Có một mẫu cổ gậy plumber có full offset (độ lệch đầy đủ), một mẫu cổ gậy slant có half offset (độ lệch một nửa), và cuối cùng là một mẫu cổ gậy thẳng không có offset.

Các cổ gậy có thể thay thế này có thể được đặt ở vị trí phía trước, giữa hoặc phía sau và được cố định bằng hai vít, cho phép người thợ fitting ngay lập tức điều chỉnh gậy cho người chơi.

Với một đầu gậy và 3 bộ chuyển đổi, bạn có về cơ bản 9 gậy gạt mà bạn có thể thay đổi các bộ chuyển đổi và vị trí của cổ gậy cho đến khi người chơi tìm được gậy gạt phù hợp nhất với cú đánh của mình. Trong vòng 15 phút hoặc ít hơn, khách hàng có thể rời đi với cây gậy gạt vừa được fitting của họ, hoặc ít nhất biết được họ cần tìm gì ở mẫu gậy khác.

Điều thú vị khi quan sát là tác động của các mức độ offset khác nhau lên hướng bóng. Chẳng hạn, nếu một người có xu hướng kéo bóng sang trái khi dùng gậy có offset, họ có kết quả tốt hơn về hướng bóng khi sử dụng cổ gậy thẳng hoặc cổ gậy slant. Nếu người chơi có xu hướng đẩy bóng sang phải so với đường ngắm mục tiêu, thì offset giúp khắc phục vấn đề này. Đây là lý do tại sao có nhiều loại gậy gạt được thiết kế phù hợp với cú đánh của từng người chơi.

Vị trí trục gậy, cùng với chiều dài và góc lie, ảnh hưởng đến khoảng cách bạn đứng so với bóng, điều này kiểm soát đường cung (arc) của cú đánh. Offset ảnh hưởng đến góc mặt gậy hoặc ít nhất là vị trí bóng trong tư thế đứng. Một cây gậy gạt có onset (hoặc thiết kế mặt gậy hướng về phía trước) sẽ yêu cầu người chơi đặt bóng xa hơn về phía trước trong tư thế đứng và thay đổi cách nhìn gậy gạt so với một gậy gạt có offset, nơi bóng có thể được đặt lùi lại một chút trong tư thế đứng.

Điều này không khác gì việc nếu ai đó đặt bóng quá xa về phía sau trong tư thế đứng, bóng sẽ ngay lập tức đi về phía phải đối với người chơi thuận tay phải; và nếu bóng quá xa về phía trước, cú đánh sẽ kéo bóng sang trái. Một lần nữa, lý do lớn nhất khiến cú putt trượt là do việc căn chỉnh và vị trí bóng.

Độ Loft của Gậy Gạt (Putter Loft)

Bây giờ chúng ta hãy xem điều gì gây ra lý do tiếp theo khiến golfer trượt cú putt – kiểm soát khoảng cách. Một yếu tố ảnh hưởng đến việc kiểm soát khoảng cách là độ loft của gậy gạt. Đúng vậy, gậy gạt có loft, mặc dù không nhiều. Loft tồn tại để đưa bóng ra khỏi chỗ lõm mà nó đang nằm (do trọng lực) và giúp bóng bắt đầu lăn. Để giải thích rõ hơn, có ba sơ đồ mô tả các tình huống có thể xảy ra khi gậy tiếp xúc với bóng.

Tình huống đầu tiên là cú tiếp xúc ở mức cân bằng. Vì hầu hết các gậy gạt có độ loft trung bình khoảng 3°, bóng sẽ không bắt đầu lăn ngay lập tức. Loft sẽ làm bóng bắn lên khỏi mặt đất, ra khỏi chỗ lõm trên mặt green với một chút xoáy ngược, hạ xuống và có thể nhảy nhẹ một chút trước khi tiếp xúc lại với mặt đất, sau đó bóng sẽ bắt đầu lăn về phía trước.

Kịch bản tiếp theo là khi người chơi thêm loft động tại thời điểm tiếp xúc, chẳng hạn như khi gậy vượt lên trước tay. Bóng mất nhiều thời gian hơn để bắt đầu lăn thực sự về phía trước. Kết quả là việc kiểm soát khoảng cách bị ảnh hưởng.

Trong kịch bản cuối cùng, cú đánh được thực hiện với góc tấn công đi xuống. Có một vài lý do cho điều này. Thứ nhất, người chơi đánh bóng trước khi nó đạt đến điểm thấp nhất của cung swing, chẳng hạn như khi bóng được đặt quá xa về phía sau trong tư thế đứng. Lý do thứ hai là một số golfer thích đẩy tay về phía trước để giảm loft khi tiếp xúc, nhằm giúp bóng bắt đầu lăn về phía trước sớm hơn.

Hãy quay lại với gậy gạt kiểu arm lock, loại gậy này tạo ra một độ nghiêng tự nhiên về phía trước hoặc đặt tay của bạn vượt lên trước bóng khi tiếp xúc. Cần có thêm loft để tránh trường hợp gậy có loft âm. Thông thường, những loại gậy này có khoảng 7 độ loft khi trục gậy vuông góc với mặt đất. Tính đến độ nghiêng về phía trước 4 hoặc 5 độ, điều này sẽ để lại cho golfer một độ loft 2-3° tại thời điểm tiếp xúc.

Gậy gạt mặt cong (Roll Face Putter)

Hiện nay, có rất ít gậy gạt có cái gọi là mặt cong (roll face), tức là mặt gậy không hoàn toàn phẳng mà lồi. Tuy nhiên, ý tưởng và chức năng của nó rất hợp lý. Hãy nhìn vào sơ đồ một chút. Mặt cong giúp giảm loft khi đánh bóng từ phía dưới và chạm vào phần thấp hơn của mặt gậy. Khi đánh bóng từ trên cao và chạm vào phần cao hơn của mặt gậy, nó vẫn tạo ra loft dương.

Điều chỉnh độ loft của gậy gạt

Cũng giống như bất kỳ điều chỉnh góc lie nào, việc điều chỉnh độ loft cũng có những hạn chế mà người thợ fitting cần lưu ý. Trước tiên, bạn cần chú ý đến loại vật liệu mà đầu gậy được làm từ. Ví dụ, gậy gạt bằng kẽm (zinc) không thể thay đổi mà không bị gãy. Trục gậy gạt cong cũng có thể được điều chỉnh bằng các thanh uốn đặc biệt, nhưng cả trục gậy và đầu gậy chỉ có thể được uốn an toàn từ 2 đến 3 độ so với góc lie ban đầu. May mắn thay, điều này nên bao phủ hầu hết các tình huống mà bạn có thể gặp phải. Nhược điểm là máy uốn gậy gạt có thể khá đắt nếu không có đủ khối lượng công việc để biện minh cho khoản đầu tư.

Vấn đề lớn nhất là tìm ra chính xác cách thay đổi độ loft (nếu cần) và lý do hầu hết các thợ fitting bỏ qua bước này. Đây là lúc các thiết bị fitting di động như SAM PuttLab hoặc hệ thống putt TOMI có thể thu thập thông tin chính xác và phân tích cú swing rất chi tiết. Nếu không có các thiết bị như vậy, bạn có thể phải sử dụng camera cùng với một quả bóng đã được sơn hoặc đánh dấu để xem chuyển động chậm và xem cần bao lâu để bóng bắt đầu lăn về phía trước. Một tùy chọn khác là putt trên bề mặt ướt vì bóng sẽ để lại dấu vết va chạm trên mặt đất và rõ ràng thấy nơi bóng trượt hoặc bay lên.

Trọng lượng gậy gạt

Yếu tố khác góp phần kiểm soát khoảng cách là trọng lượng của đầu gậy gạt. Điều này có thể chia thành hai loại. Thứ nhất là trọng lượng đầu gậy, yếu tố có thể kiểm soát khoảng cách. Yếu tố thứ hai là trọng lượng tổng thể và cân bằng của gậy, yếu tố kiểm soát nhịp độ và thời gian của cú đánh. Vậy hãy cùng thảo luận từng chủ đề này riêng biệt.

Trọng lượng đầu gậy gạt (Putter Head Weight)

Hãy sử dụng phương trình khoảng cách như chúng ta đã làm trong chương Trọng lượng khi sử dụng driver làm ví dụ. Phương trình hoàn toàn giống nhau, nhưng các hằng số sẽ thay đổi một chút, đáng chú ý nhất là khối lượng của đầu gậy gạt. Trọng lượng gậy gạt phổ biến nhất nằm trong khoảng 340 – 350g. Nhưng nếu tìm kỹ, bạn có thể tìm thấy một số gậy gạt kẽm giá rẻ nhẹ tới 295g. Ở cực đối lập, bạn cũng có thể tìm thấy các gậy gạt có đầu nặng đến 450g và hơn nữa, chứng minh rằng hiện nay có rất nhiều lựa chọn đa dạng. Một biến số khác thay đổi là hệ số đàn hồi (coefficient of restitution), thường vào khoảng 0.8 trên gậy gạt. Chúng ta sẽ sử dụng con số này làm hằng số cho tất cả các ví dụ của mình.

Nhóm dữ liệu đầu tiên bên trái bảng sẽ cho thấy một golfer có tốc độ đầu gậy với gậy gạt là 4 mph (1,8 mét/giây) ngay trước khi tiếp xúc. Đây là tốc độ gần đủ để đưa bóng vào lỗ với cú putt 10 foot trên green có tốc độ trung bình.

Sử dụng tốc độ 4 mph làm hằng số, đầu gậy gạt nặng 320g sẽ đẩy bóng và dừng lại cách điểm xuất phát khoảng 9 feet 8 inches. Bằng cách tăng trọng lượng đầu gậy thêm từng khoảng 20g, chúng ta có thể thấy bóng ngày càng gần lỗ hơn với cùng tốc độ đánh.

Ở bên phải bảng, chúng ta có cú putt 20 foot trên green phẳng với tốc độ trung bình. Có thể cần tốc độ đầu gậy 8.2 mph để đưa bóng vào lỗ. Cú đánh với gậy 320g có thể khiến bóng dừng ngay trước lỗ, trong khi gậy 340g sẽ đưa bóng vừa đủ vào lỗ. Tuy nhiên, với gậy 400g, bóng có thể đi quá nhanh trước lỗ để rơi vào hoặc đi quá nhanh để bẻ lái, dẫn đến việc có thể lượn quanh miệng lỗ mà không vào.

Điểm mà tôi muốn nhấn mạnh là trọng lượng đầu gậy gạt rất quan trọng vì nhiều lý do. Dưới đây là một số mẹo khi bạn đi fitting gậy gạt mới. Một số người thích khi bóng dừng ngay trong lỗ. Tôi cũng là một trong số đó, phần nào vì sân mà tôi học chơi phạt nặng nếu bóng vượt quá lỗ, thường tạo ra cú đánh khó khăn hơn khi quay lại. Việc liên tục đánh bóng thiếu lực và dừng quá ngắn so với lỗ cũng tệ không kém. Đây là lúc bạn nên kiểm tra trọng lượng đầu gậy của khách hàng. Chọn một mẫu gậy tương tự nhưng có trọng lượng nặng hơn sẽ giúp ích.

Có một câu nói mà bạn có thể đã nghe: “Nếu không đủ lực, sẽ không vào lỗ.” Điều này có nghĩa rằng nếu bạn không đánh bóng đủ mạnh để tới lỗ, bạn sẽ không bao giờ đưa bóng vào lỗ được. Vì vậy, nếu bóng đi qua lỗ một chút, thì không sao cả. Nhưng nếu bạn đánh bóng liên tục vượt xa lỗ, thì một mẫu gậy nhẹ hơn có thể giúp bạn đưa nhiều bóng vào lỗ hơn.

Nếu golfer chơi cùng một sân mọi lúc, bạn có thể nhanh chóng xác định được trọng lượng đầu gậy phù hợp với họ. Nhưng nếu họ thường xuyên di chuyển từ sân này đến sân khác, họ có thể muốn có vài gậy gạt khác nhau để lựa chọn hoặc một gậy có thể thay đổi trọng lượng (luôn trước vòng đấu để tuân thủ quy định). Lý do là hầu hết các golfer không có nhiều thời gian để putt trên khu vực tập trước khi bắt đầu vòng đấu để cảm nhận tốc độ của mặt green. Chắc chắn họ có thể lăn vài cú putt, nhưng không đủ để nắm bắt chính xác tốc độ của sân.

Khả năng cao là họ sẽ nhìn khoảng cách đến lỗ và ngay lập tức kéo gậy lại và đánh bóng với lực mà họ quen dùng trên sân nhà. Nếu green chậm hơn so với những gì họ quen thuộc, bạn có thể đoán rằng họ sẽ thiếu lực suốt cả ngày.

Ngược lại, nếu green cực nhanh, họ sẽ ước gì để nguyên bọc đầu gậy, vì bóng sẽ lướt qua lỗ với cú đánh bình thường của họ. Đối với nhiều golfer, thật khó để thích nghi với những thay đổi về tốc độ green và thực hiện các điều chỉnh ngay lập tức. Với một gậy dự phòng có trọng lượng đầu khác (hoặc một gậy có thể thêm hoặc bớt trọng lượng), điều này có thể giúp giải quyết vấn đề khi họ chơi trên sân khác.

Như tôi đã nói trước đây, hầu hết các golfer tự chọn gậy gạt cho mình. Họ đến cửa hàng bán lẻ golf có khu vực tập putting và có thể chọn từ rất nhiều gậy gạt. Sau một thời gian, họ có thể tìm được một gậy gạt phù hợp với cú lăn bóng và khả năng kiểm soát khoảng cách. Điều đầu tiên mà họ cảm nhận là trọng lượng đầu gậy, yếu tố bổ trợ cho cú đánh của họ – ít nhất là trên khu vực tập đó.

Gậy gạt dài hơn hoặc gậy gạt được cân bằng đối trọng (counterbalanced) với tay cầm nặng hơn, đối trọng, hoặc cả hai cần nhiều lực hơn để di chuyển gậy so với cách cầm thông thường. Những loại gậy này thường nặng hơn gậy gạt thông thường (385-400g). Gậy gạt được thiết kế đặc biệt cho gậy dài là loại nặng nhất, dao động từ 400-500g. Đối với những golfer gặp phải tình trạng yips (run tay khi gạt) hoặc có đường vung gậy không ổn định, họ có thể thấy một đầu gậy nặng hơn hữu ích để giữ gậy ổn định, kết hợp với việc cân bằng đối trọng, điều mà chúng ta sẽ thảo luận tiếp theo.

Thiết bị Stimpmeter là gì?

Bạn đã bao giờ tự hỏi tốc độ của các mặt green mà bạn chơi có so sánh được với các sân khác hay với điều kiện tại giải US Open chưa? Tốc độ của green có thể thay đổi trong suốt cả ngày tùy thuộc vào lượng độ ẩm từ sương hoặc mưa, mức độ phát triển của cỏ trong ngày, mức độ di chuyển của người chơi trên green. Thêm vào đó, độ dốc hoặc địa hình không đồng đều từ green này sang green khác do đặc điểm tự nhiên của mặt sân.

Điều quan trọng là nếu bạn putt trên khu vực tập trước khi bắt đầu vòng đấu, thì tất cả các green mà bạn chơi trong vòng đó nên có sự nhất quán. Khả năng đọc cú putt không chỉ đơn giản là biết khoảng cách mà còn dựa vào tốc độ của green. Một sân có điều kiện tốt giúp tạo ra thử thách công bằng, phần thưởng xứng đáng cho những người có thể đọc green chính xác hơn là dựa vào may mắn. Tuy nhiên, điều này không phải lúc nào cũng đúng vì không có tiêu chuẩn nào về tốc độ của green.

Một thiết bị có tên gọi chính xác là Stimpmeter được thiết kế vào năm 1937 bởi Edward S. Stimpson và sau đó được cải tiến vào những năm 1970 bởi bộ phận kỹ thuật của USGA. Đây là một thiết bị quản lý được sử dụng để đo tốc độ của green, giúp các nhà quản lý sân golf và nhân viên bảo dưỡng duy trì điều kiện green nhất quán từ green này sang green khác.

Stimpmeter là một rãnh nhôm dài 30 inch với kênh hình chữ V để đặt bóng golf. Nó được đặt trên một phần tương đối phẳng của green ở góc 20° và tổng cộng có ba quả bóng được thả xuống để lăn trên green. Vị trí dừng lại của mỗi quả bóng được đo tương đối so với chân của Stimpmeter, sau đó thiết bị được đặt lại ở cùng vị trí mà ba quả bóng kia đã dừng và quy trình được lặp lại ở góc 180° hoặc theo hướng ngược lại. Khoảng cách mà 6 quả bóng đã lăn được cộng lại và chia cho sáu. Kết quả này là số feet trung bình mà bóng lăn được.

Hầu hết các sân golf công cộng hoặc sân golf của thành phố có chỉ số Stimp trong khoảng 7 đến 10. Green chậm hoặc mềm sẽ nằm trong khoảng 5 đến 7, trong khi hầu hết các sân trên PGA Tour có chỉ số từ 10 đến 12. Ví dụ, sân US Open thường là sân nhanh nhất với chỉ số 12, chỉ cần một cú putt nhẹ bóng trên lỗ là bóng có thể dễ dàng lăn vượt xa lỗ hoặc thậm chí ra khỏi green! Đây là lý do tại sao fitting gậy tùy chỉnh rất quan trọng khi chọn trọng lượng gậy gạt phù hợp với sân golf mà bạn thường chơi nhất.

Trọng lượng tổng thể của gậy gạt

Chúng ta không chỉ quan tâm đến trọng lượng đầu gậy, mà còn đến trọng lượng tổng thể và phân bố trọng lượng. Hai yếu tố sau là những gì kiểm soát swing weight (cảm giác khi vung gậy). Bạn hiếm khi nghe thấy cụm từ swing weight của gậy gạt, nhưng mỗi gậy gạt đều có một swing weight. Swing weight bao gồm trọng lượng của các thành phần (đầu gậy, trục gậy, tay cầm và bất kỳ trọng lượng nào trong trục) cũng như chiều dài gậy. Đến thời điểm này, bạn đã xác định được chiều dài, góc lie và độ loft mà golfer cảm thấy thoải mái khi đánh bóng và đặt mắt trực tiếp trên bóng. Chúng ta đã nói về ảnh hưởng của trọng lượng đầu gậy đối với khoảng cách, điều này để lại cho chúng ta trục gậy, tay cầm và bất kỳ trọng lượng thay thế nào mà bạn có thể chọn sử dụng.

Trọng lượng trục gậy gạt

Cho đến nay, chúng ta chưa đề cập đến trục gậy gạt. Điều này không có nghĩa rằng trục gậy không quan trọng, mà là số lượng lựa chọn trục gậy gạt tương đối ít, đặc biệt nếu bạn đang làm việc với các gậy gạt yêu cầu trục cong và các mẫu gậy gạt dài. Bạn có thể đặt một trục gậy graphite vào gậy gạt không? Có một số ít lựa chọn thương mại và chúng có trọng lượng tương đương với trục thép. Thậm chí có những trục gậy gạt được làm từ phần đầu thép gắn với thân graphite. Trục gậy nhôm không còn là lựa chọn. Mặc dù chúng ta không loại trừ trọng lượng trục gậy như một cách để kiểm soát trọng lượng tổng thể, có quá ít lựa chọn để biến nó thành một phương án fitting khả thi.

Trọng lượng tay cầm gậy gạt

Trọng lượng tay cầm thì ngược lại. Thường thì trọng lượng được quyết định bởi kích thước, với các tay cầm nhỏ hơn thì nhẹ nhất và tay cầm super jumbo thì nặng nhất. Bạn cũng phải so sánh tay cầm cao su với tay cầm cao su và tay cầm tổng hợp với tay cầm tổng hợp để đánh giá về kích thước và trọng lượng của chúng. Có các tay cầm tổng hợp nhẹ với kích thước lớn nhưng trọng lượng bằng với tay cầm nhỏ hơn nhiều.

Việc chọn kiểu dáng tay cầm, kích thước và trọng lượng cần được xem xét, nhưng thường là một trong những bước cuối cùng. Trong tâm trí bạn, cần lưu ý đến trọng lượng tay cầm khi fitting cho kích thước. Các tay cầm gậy gạt lớn đã xuất hiện trong vài năm qua. Chúng được thiết kế để giảm căng thẳng trong các cơ tay và cẳng tay. Kết quả là giảm cú đánh bằng cổ tay, thay vào đó người chơi sẽ sử dụng cơ vai lớn hơn để thực hiện cú putt kiểu con lắc.

Mặc dù về lý thuyết điều này hoạt động tốt, nhưng có một số điều cần lưu ý. Việc làm tay cầm to hơn thường khiến nó nặng hơn vì có nhiều vật liệu hơn. Trong một số trường hợp, nó có thể làm tăng trọng lượng đáng kể. Sử dụng tay cầm gậy gạt nặng hơn tương đương với việc cân bằng đối trọng cho gậy gạt và làm giảm cảm giác về đầu gậy. Mặc dù cân bằng đối trọng có lợi cho một số người chơi, tôi coi kích thước tay cầm và cân bằng đối trọng là những biến số độc lập.

Nếu khách hàng của bạn dựa vào cổ tay để thực hiện cú putt và không gặp vấn đề gì với kiểm soát khoảng cách hoặc hướng đi, thì có lẽ không cần thay đổi từ tay cầm nhỏ sang tay cầm lớn hơn. Nhưng nếu điều này không mô tả họ, hãy xem xét các tay cầm gậy gạt lớn có sẵn trên thị trường. Hãy chắc chắn sử dụng thông số trọng lượng tay cầm để lựa chọn một cách phù hợp. Nếu họ thích sự cân bằng hiện tại của gậy gạt (đang sử dụng mẫu kích thước tiêu chuẩn), hãy chọn một trong các mẫu tay cầm cỡ lớn nhẹ.

Độ dài tay cầm gậy gạt

Tùy thuộc vào kiểu gậy gạt mà khách hàng của bạn muốn, có thể yêu cầu các tay cầm dài hơn bình thường, điều này có thể làm tăng thêm lựa chọn. Dự đoán rằng tay cầm dài sẽ nặng hơn và thêm vào trọng lượng tổng thể của gậy gạt. Dưới đây là danh sách độ dài khuyến nghị cho từng loại.

Cân Bằng Đối Trọng trong Gậy Gạt (Putter Counterweighting)

Đây là một tùy chọn để retro-fit (tùy chỉnh lại) gậy gạt hiện có hoặc tối ưu hóa trọng lượng và phân bố trọng lượng của một gậy gạt mới. Có một vài lý do khác nhau để cân bằng đối trọng cho gậy gạt. Một lý do là để “làm yên” tay trong cú đánh và cải thiện sự nhất quán. Trong những trường hợp khác, nó có thể giúp giảm cảm giác nặng đầu của gậy gạt.

Điều này thường yêu cầu thử nghiệm, bằng cách khoét một lỗ ở phần cuối của tay cầm để cho phép thêm các đối trọng khác nhau và cố định chúng bằng một công cụ. Các sản phẩm thương mại từ Tour Lock Products và Balanced Certified có sẵn cùng với các công cụ lắp đặt. Không hiếm khi thấy các đối trọng dao động từ 50 đến 100g (hoặc hơn).

Mặc dù việc cân bằng đối trọng cho gậy driver hoặc một gậy full swing khác có thể làm giảm swing weight cho mỗi 4g trọng lượng thêm vào, nhưng đối với gậy gạt, đối trọng thường cần nhiều trọng lượng hơn cho mỗi đơn vị swing weight. Các đối trọng có trọng lượng 60, 80 hoặc 100g thường khá dài và không tập trung nhiều ở phần cuối cùng của trục gậy. Để minh họa, dưới đây là kết quả của một gậy gạt dài 34.75 inch.

Tôi đã đề cập rằng tôi xử lý việc chọn kích thước tay cầm riêng biệt với việc cân bằng đối trọng vì một lý do. Một số golfer có thể cân bằng đối trọng cho gậy gạt chỉ bằng tay cầm, nhưng điều này sẽ yêu cầu một kích thước tay cầm lớn hơn nhiều, có thể gây cảm giác khó chịu cho người chơi. Việc sử dụng kích thước tay cầm phù hợp để mang lại cảm giác thoải mái cho người chơi và sau đó cân đối đối trọng để tối ưu hóa hiệu suất luôn là lựa chọn tốt nhất.

Cân bằng giữa tay và đầu gậy (Mid-Weighting)

Mid-weighting giống với cân bằng đối trọng nhưng khác biệt chính là vị trí của trọng lượng. Mid-weighting dịch chuyển trọng lượng giữa tay và đầu gậy để tăng tổng trọng lượng, nhưng không nhất thiết làm giảm cảm giác nặng ở đầu gậy. Các sản phẩm thương mại (như Tour Lock Opti-Vibe) có sẵn để trượt vào lỗ khoét trên nắp tay cầm và đẩy xuống vị trí mong muốn. Để fitting, có thể sử dụng bất kỳ vật nặng nào được cố định bên ngoài trục gậy. Hãy nhớ rằng, nếu bạn tìm thấy một trọng lượng và vị trí phù hợp, hãy xem liệu bạn có thể thay đổi gậy gạt để tuân thủ Luật Golf hay không.

Không chỉ cần thử nghiệm về lượng trọng lượng sử dụng mà còn cần tìm ra vị trí tối ưu cho gậy gạt hiện tại hoặc mới. Với rất ít lựa chọn về trọng lượng trục gậy gạt, mid-weighting cung cấp thêm một tùy chọn cho người thợ fitting gậy.

Kiểu đầu gậy gạt (Putter Head Style)

Hầu hết những người thợ fitting có thể muốn bắt đầu với thiết kế đầu gậy trong quá trình fitting gậy gạt. Tuy nhiên, nếu bạn cần một trọng lượng cụ thể hoặc góc lie, chẳng hạn như trong trường hợp của gậy gạt dài hoặc nếu gậy cần không có offset và có thiết kế trục ở giữa, điều này có thể giới hạn các lựa chọn bạn có thể cung cấp cho khách hàng.

Gậy gạt kiểu blade (Blade Putters)

Gậy gạt có rất nhiều hình dạng, một trong số đó được gọi là gậy gạt kiểu blade. Gậy này có hình dạng dài và hẹp, với nhiều trọng lượng tập trung ở phía mặt gậy hoặc bề mặt đánh bóng. Một gậy gạt kiểu blade thông thường gần bằng kích thước của lỗ (4.25 inch) từ gót đến mũi gậy; thường thì bất kỳ kích thước lớn hơn nào cũng không được chấp nhận về mặt thẩm mỹ. Có hai loại gậy gạt kiểu blade gọi là flat back và cavity back.

Trong hình bên trái là ví dụ về gậy gạt flat back. Trọng lượng được đặt tương đối đồng đều dọc theo mặt sau của gậy. Trong trường hợp này, phần mũi gậy rộng hơn một chút so với phần gót để giúp cân bằng trọng lượng của cổ gậy. Loại gậy này được dành cho những người chơi có kỹ năng đánh bóng tốt vì có rất ít tính năng hỗ trợ cải thiện cú đánh khi cú putt bị đánh trượt.

Loại gậy gạt phổ biến nhất là cavity back blade, như trong hình bên phải. Ở giữa mặt sau là một khu vực lõm hoặc rỗng. Trọng lượng được phân bố về phía gót và mũi gậy (vùng tô bóng). Mục đích của thiết kế này tương tự như gậy sắt cavity back, đó là để hỗ trợ khi bóng không được đánh trúng giữa. Bất kỳ lúc nào bóng không được đánh thẳng vào trọng tâm của trọng lực, mặt gậy sẽ bị xoay đóng lại (gót) hoặc mở ra (mũi), và bóng sẽ mất đi một phần khoảng cách. Càng xa trọng tâm, thì mất khoảng cách càng lớn. Bằng cách cung cấp một số trọng lượng ở gót và mũi, moment quán tính (MOI) được tăng lên, và không chỉ giúp bóng đi gần đúng khoảng cách như khi đánh trúng trọng tâm mà còn thẳng hơn.

Gậy gạt kiểu mallet

Gậy gạt kiểu mallet không phải lúc nào cũng ngắn hơn gậy kiểu blade từ gót đến mũi, nhưng lại rộng hơn từ trước ra sau. Mục đích là để di chuyển trọng lượng về phía sau và tạo ra sự phân bổ trọng lượng quanh viền gậy và tăng moment quán tính (MOI). Những gậy gạt kiểu mallet lớn hơn đang ngày càng phổ biến với các golfer hiện đại vì chúng mang lại sự tha thứ tối đa cho các cú đánh lệch.

Bằng cách di chuyển trọng lượng về phía sau, điều này giúp ổn định đầu gậy khỏi bị xoay với cùng một lượng trọng lượng ở gót và mũi như gậy kiểu blade. Trọng tâm càng lùi về sau (và thấp hơn) sẽ hiệu quả hơn trong việc giúp cú putt bắt đầu lăn sớm hơn.Chúng ta đã đề cập đến moment quán tính (MOI). Đây là kết quả của việc phân bố trọng lượng từ gót đến mũi và từ mặt gậy ra sau. Tuy nhiên, trọng lượng của gậy cũng đóng vai trò quan trọng. Một đầu gậy nặng hơn ít có khả năng bị xoay khi cú đánh lệch tâm so với đầu gậy cùng kích thước và phân bố trọng lượng nhưng nhẹ hơn.

Cấu trúc

Gậy gạt được chế tạo bằng nhiều kỹ thuật khác nhau. Chúng có thể được đúc khuôn, rèn, hoặc tiện CNC (Computer Numerically Controlled), nhưng yếu tố quan trọng nhất là phân bố trọng lượng. Một gậy gạt kiểu Anser với trọng lượng gót-mũi có thể được đúc từ thép không gỉ 431 và có cùng kích thước, số đo như một gậy gạt tiện CNC hoàn toàn từ một khối thép không gỉ 304. Nhưng liệu điều này có tạo ra một gậy gạt tốt hơn? Sự khác biệt nằm ở quá trình tiện CNC, sẽ có chi phí cao hơn nhiều so với gậy đúc do thời gian gia công và vật liệu thừa cần được loại bỏ.

Thông thường, chỉ có mặt gậy gạt được tiện phẳng. Điều này được thực hiện để đảm bảo mặt gậy hoàn toàn phẳng để bóng va chạm với gậy một cách chính xác.

Miếng chèn mặt gậy (Face Inserts)

Một tính năng phổ biến khác trên gậy gạt là miếng chèn mặt gậy (face inserts). Các miếng chèn này có thể được làm từ nhiều vật liệu khác nhau như nhôm hoặc polymer độc quyền, tất cả đều mềm hơn vật liệu cấu tạo của đầu gậy. Một số miếng chèn polymer sẽ mang lại âm thanh mềm hơn và cảm giác tốt hơn. Không chỉ vật liệu và cấu trúc của gậy gạt là sở thích cá nhân, mà âm thanh và cảm giác từ bất kỳ miếng chèn mặt gậy nào cũng xứng đáng được cân nhắc.

Dù là một phần của miếng chèn hay chỉ là một phần của mặt gậy, bạn có thể thấy ngày càng nhiều rãnh hoặc các xử lý bề mặt mặt gậy được áp dụng. Những yếu tố này có thể thay đổi đáng kể giữa các nhà sản xuất nhưng vẫn phải tuân theo các quy định của Luật Golf về khoảng cách, độ sâu và độ sắc của rãnh. Mục đích của chúng là giảm ma sát hoặc diện tích bề mặt tiếp xúc với bóng, do đó giúp bóng lăn tốt hơn ngay sau khi tiếp xúc.

Hình dạng phần đầu trên (Topline Shape)

Một yếu tố khác cần cân nhắc từ góc độ sở thích cá nhân là hình dạng phần đầu trên (topline) của gậy gạt. Gậy gạt có thể có đầu trên thẳng, nghiêng hoặc cong. Mục đích của gậy gạt với phần đầu trên nghiêng và cong là tạo cảm giác rằng gậy gạt đứng thẳng hơn. Nó cũng có thể có ảnh hưởng không đáng kể đến phân bố trọng lượng, nhưng không nhiều như phần đế nghiêng mà chúng ta đã thấy trong sơ đồ với gậy gạt kiểu flat back blade.

Tay Cầm của Gậy Gạt (Putter Grips)

Một yếu tố quan trọng cần xem xét kỹ là sự căn chỉnh của tay cầm. Tay cầm của gậy gạt thường được sản xuất với một bề mặt phẳng ở phía trước hoặc phía trên. Điều này cho phép người chơi đặt ngón tay cái của họ lên, giúp giữ tay vuông góc với đường ngắm mục tiêu. Nếu tay cầm bị lệch, đó có thể là lý do khiến người chơi gặp khó khăn trong việc thực hiện cú putt. Việc đơn giản căn chỉnh lại tay cầm có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong việc đưa bóng vào lỗ nhiều hơn.

Chúng tôi chưa đề cập điều này, nhưng có khả năng mặt gậy của gậy gạt có góc khác ngoài vuông góc. Tuy nhiên, hầu hết golfer sẽ sử dụng mép trước của mặt gậy để căn chỉnh gậy vuông góc với đường ngắm mục tiêu. Đó là lý do tại sao việc căn chỉnh đúng tay cầm lại quan trọng như vậy.

Kích Thước Tay Cầm của Gậy Gạt (Putter Grip Size)

Hình thức fitting phổ biến nhất thường được thực hiện khi thay tay cầm mới cho gậy của người chơi. Cứ sau 1-3 năm, các golfer thường thay tay cầm mới cho tất cả các gậy của họ, tùy thuộc vào tần suất chơi. Ngoại lệ duy nhất là gậy gạt, vì tay cầm của nó không mòn nhanh như các gậy khác. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là không cần thay. Ví dụ, nếu một người chơi đang thay tay cầm lớn hơn cho gậy sắt và gậy wedge của họ, và bạn nhận thấy gậy gạt của họ có tay cầm nhỏ hơn, bạn có thể gợi ý xem xét kích thước tay cầm của gậy gạt.

Đối với những người thợ fitting, việc lưu trữ các tay cầm có kích thước khác nhau cho gậy gạt (tiêu chuẩn, trung bình, lớn và siêu lớn) là thói quen tốt. Lưu ý rằng không có kích thước tay cầm dành cho nữ khi nói đến tay cầm của gậy gạt. Những tay cầm này có thể được người chơi cầm thử khi còn nguyên trong hộp (tốt), lắp vào đoạn trục gậy đã cắt (tốt hơn), hoặc lắp vào loại gậy gạt tương tự (tốt nhất) để người chơi cảm nhận trong điều kiện thực tế.

Tay cầm của gậy gạt được cung cấp với nhiều kích thước và hình dạng hơn so với tay cầm của gậy swing, nên việc tạo bảng kích thước chuẩn là khó khăn. Để đưa ra ví dụ, hãy sử dụng dòng sản phẩm Winn Excel và UST-Mamiya Soft Touch, vì chúng được cung cấp với 4 kích thước cơ bản. Đo từ 2 inch dưới nắp tay cầm, chúng tôi có các kích thước từ bên này sang bên kia cũng như từ trên xuống dưới để minh họa lý do.

Tay cầm gậy gạt không được đo theo kích thước giống như tay cầm không phải gậy gạt. Bạn sẽ không tìm thấy các bảng đo với các kích thước như -1/32” nhỏ hơn kích thước tiêu chuẩn của nam hoặc +3/32” lớn hơn. Thay vào đó, tay cầm gậy gạt được bán theo kích thước “nguyên trạng.” Nếu tên của sản phẩm không ghi midsize, jumbo hoặc một thuật ngữ mô tả nào khác, hãy giả định rằng đó là kích thước tiêu chuẩn. Thứ hai, tay cầm gậy gạt không được bán với nhiều kích thước lõi như tay cầm không phải gậy gạt. Chúng có thể có kích thước 0.580”, 0.590” hoặc 0.600” để phù hợp với các kích thước đường kính đuôi trục thép phổ biến của gậy gạt. Đối với các tay cầm gậy gạt dài, bạn có thể tìm thấy kích thước 0.600” và 0.620” để phù hợp với các trục gậy dài hơn có đường kính lớn hơn. Hiếm khi các thợ lắp gậy cố gắng tạo kích thước tùy chỉnh bằng băng cuốn. Nó chỉ được sử dụng để lấp đầy khoảng trống do sự thu hẹp của trục gậy, đảm bảo phần miệng của tay cầm không bị lỏng trên trục gậy. Ngoài ra, tay cầm tổng hợp sẽ không giãn ra như tay cầm cao su có thể.

Điều quan trọng nhất là bạn sẽ không tìm thấy các mẫu đo hoặc bảng kích thước tay cầm dựa trên kích thước bàn tay của người chơi như đối với các tay cầm không phải gậy gạt. Sự thoải mái là yếu tố quyết định. Nếu một người chơi có bàn tay nhỏ và hay dùng cổ tay, tay cầm lớn hơn có thể giúp ổn định tay để kiểm soát hướng đi và khoảng cách tốt hơn.

Hình dạng tay cầm gậy gạt

Nếu bạn nhìn vào phần cuối của tay cầm gậy gạt, bạn sẽ thấy nhiều hình dạng khác nhau. Hình ảnh minh họa ở đây chỉ là một vài ví dụ. Tay cầm gậy gạt có thể có hình oval, mặc dù chúng sẽ thuôn dần xuống dưới, tạo ra một phần phẳng ở trên để ngón tay cái có thể đặt lên. Một số tay cầm khác sẽ có hình dạng chữ nhật rõ rệt hơn, với phần tay cầm hẹp từ bên này sang bên kia, nhưng sâu hơn từ trên xuống dưới. Đây là hai loại tay cầm phổ biến nhất mà bạn sẽ tìm thấy và thường là tùy chọn tiêu chuẩn trên hầu hết các gậy gạt.

Không phổ biến, nhưng bạn có thể gặp những tay cầm hình chữ nhật có hình dạng ngược lại, với chiều rộng từ bên này sang bên kia. Một số tay cầm gậy gạt sẽ có kích thước đồng đều hơn từ bên này sang bên kia và từ trên xuống dưới, tạo ra hình dạng gần như vuông.

Ngoài ra, có 3 kiểu dáng cơ bản là pistol, paddle, hoặc round tương ứng với hình dạng của chúng. Tay cầm tròn (round grip) sẽ có hình dạng tròn giống như tay cầm của gậy sắt hoặc gậy driver (mặc dù một số có mặt phẳng ở trên). Tay cầm paddle là tay cầm tròn thuôn với một mặt phẳng trên cùng, trong khi pistol grip thật sự có hình oval hoặc hẹp từ bên này sang bên kia với hình dạng cong nhẹ như phần cuối của tay cầm súng lục. Từ đó, bạn sẽ tìm thấy nhiều biến thể hơn và thậm chí là sự kết hợp giữa các hình dạng pistol và paddle.

Không có quy tắc nào quy định rằng tay cầm gậy gạt phải có một mặt phẳng. Sử dụng tay cầm không phải của gậy gạt trên gậy gạt là hoàn toàn hợp lệ nếu khách hàng thích cảm giác của nó và không gặp vấn đề gì với việc căn chỉnh.

Có những quy định cụ thể liên quan đến việc lắp đặt tay cầm hai mảnh cho gậy gạt dài. Thứ nhất, tay cầm phải có chiều dài tối thiểu là 5 inch và các tay cầm phải cách nhau tối thiểu 1.5 inch, trừ khi chúng được nối liền và tạo thành một tay cầm liên tục mà không có phần thắt eo hoặc lồi ra. Tay cầm cũng phải có tiết diện tròn.

Trọng lượng tay cầm

Như đã đề cập trước đó, kích thước tay cầm cũng là sản phẩm phụ của trọng lượng tay cầm. Sử dụng tay cầm gậy gạt quá nặng có thể làm giảm cảm giác đầu gậy đối với một số golfer, tương tự như việc tay cầm quá lớn hoặc quá nhỏ có thể ảnh hưởng đến cảm giác của họ. Hãy chú ý đến trọng lượng cũng như kích thước. Nếu người chơi ưa thích một tay cầm nhất định vì kết cấu và kích thước của nó nhưng lại quá nặng, có thể cần điều chỉnh cân bằng đối trọng bằng cách gợi ý sử dụng đầu gậy gạt nặng hơn.

Vật liệu tay cầm gậy gạt

Tay cầm gậy gạt được làm từ bất kỳ vật liệu nào như tay cầm thông thường, chẳng hạn như cao su, dây bện, vật liệu tổng hợp và thậm chí là da. Tay cầm gậy gạt tổng hợp là phổ biến nhất vì chúng mềm mại nhất khi chạm vào và có nhiều màu sắc, hoa văn khác nhau. Bạn có thể tham khảo chương Grip Fitting để xem ưu và nhược điểm của từng loại vật liệu.

Mẹo lắp ráp gậy gạt

Như đã đề cập trước đó, gậy gạt có thể được lắp ráp một phần mà không cần cắt phần cuối trục hoặc lắp tay cầm. Khi bạn và khách hàng đã thống nhất về chiều dài và trục gậy được cắt theo kích thước đó, có một vài điều mà người thợ fitting có thể làm. Một trong số đó là lắp tay cầm tách rời. Đúng vậy, bạn có thể giữ lại một số tay cầm đã tháo khỏi các gậy gạt khác, với điều kiện chúng vẫn còn ở trạng thái tốt. Hãy giữ các tay cầm có kích thước, hình dạng, trọng lượng và vật liệu khác nhau. Bạn có thể trượt chúng lên phần cuối của trục gậy để người chơi thử putt trên khu vực tập và cảm nhận tay cầm.

Khi bạn đang kiểm tra tay cầm, bạn cũng có thể thử xem liệu cân bằng đối trọng (counterbalancing) có phù hợp không. Các đối trọng gậy gạt thương mại có sẵn có thể được đặt vào phần cuối của trục gậy, sau đó tay cầm có thể được lắp vào để người chơi thử putt. Bạn và khách hàng có thể nhanh chóng thấy liệu cân bằng đối trọng có tối ưu hóa cú đánh của người chơi hay không.

Fitting gậy gạt tĩnh (Static Putter Fitting)

Việc cố gắng chọn gậy gạt phù hợp cho một người chơi mà không nhìn thấy họ putt hoặc không có phản hồi từ họ khi thử các mẫu gậy khác nhau thì, nói thật, là rất khó. Một số gợi ý có thể giúp ích là hãy hỏi người chơi xem họ có cúi xuống hay đứng thẳng khi putt, vì chiều dài là một điểm khởi đầu tốt. Hỏi người chơi xem những cú đánh lệch của họ thường đi về đâu. Nếu cú putt của họ bị đẩy sang một bên, hãy gợi ý một mẫu gậy có nhiều offset hơn. Nếu cú putt thường ngắn, hãy chọn một gậy nặng hơn.

Hãy hỏi xem người chơi có từng thấy hoặc thử putt với bất kỳ thiết kế nào mà họ thích. Điều này có thể giúp trong việc chọn kiểu đầu gậy. Hỏi xem người chơi nghĩ rằng họ putt theo đường thẳng qua lại hay từ trong ra ngoài. Mặc dù họ có thể không biết chắc chắn, nếu họ putt theo đường thẳng, một gậy gạt cân bằng mặt gậy (face-balanced putter) sẽ phù hợp hơn.

Tóm tắt fitting gậy gạt

Tại sao không fitting cho cây gậy được sử dụng nhiều nhất trong túi gậy, vì điều này chắc chắn sẽ có tác động lớn nhất đến điểm số? Fitting gậy gạt đã tiến một chặng đường dài trong mười năm qua, từ việc hầu như bị bỏ qua đến việc có nhiều thiết bị tinh vi hơn để đo lường và phân tích cú đánh của người chơi, chưa kể đến các công cụ fitting khác để hỗ trợ quá trình này. Cú putt đã được chứng minh là có mối tương quan với điểm số. Đừng bỏ qua nó khi fitting cho bất kỳ khách hàng nào.

• Chiều dài, góc lie, vị trí trục gậy, và offset giúp người chơi căn chỉnh chính xác trước và khi tiếp xúc bóng.
• Loft, trọng tâm đầu gậy và miếng chèn mặt gậy có thể giúp kiểm soát quỹ đạo bóng.
• Trọng lượng, phân bố trọng lượng, và kích thước tay cầm có thể giúp kiểm soát tốc độ, nhịp độ, và các cú tiếp xúc chắc chắn.
• Hình dạng đầu gậy và vật liệu (không chỉ cho phần thân mà cả miếng chèn) có vẻ như vô hạn. Hãy chắc chắn rằng bạn có một bộ sưu tập demo đủ lớn để kiểm tra không chỉ về hình thức mà còn về hiệu suất, chẳng hạn như bất kỳ trọng lượng thay thế nào.
• Hãy đảm bảo có sẵn một bộ demo tay cầm để khách hàng có thể cảm nhận và thậm chí thấy sự khác biệt trong cú đánh của họ.
• Việc sử dụng trục kính viễn vọng, gậy gạt có thể điều chỉnh hoặc thiết bị fitting gậy gạt di động đều có thể giúp đẩy nhanh quá trình fitting gậy gạt tùy chỉnh.